Antyalkoholowi/Antynarkotykowi

Niebagatelną rolę  w rozwiązywaniu różnych problemów społecznych odgrywają grupy i ruchy samopomocowe. Szczególną rolę ruchy tego typu odgrywają w problematyce uzależnień .  Ruchy samopomocowe funkcjonują równolegle, obok stowarzyszeń i instytucji. Stanowią doskonałe uzupełnienie zakładów opieki zdrowotnej. Wszyscy członkowie takich ruchów są równi – obowiązuje w nich zasada równości. Co ważne członkowie ruchu zrzeszają się dobrowolnie (zasada dobrowolności), każdy z członów decyduje o sobie. Przystąpienie do grupy jest indywidualną decyzją osoby, która potrzebuje pomocy, każdy robi to z uwagi na własne problemy, chorobę. Omawiane tam problemy nie mają prawa wyjść poza grupę. Warto podkreślić, że grupy samopomocowe stanowią jedną z najbardziej skutecznych form pomocy dla osób uzależnionych. Stanowią emocjonalne wsparcie, wymianę doświadczeń w zakresie walki z nałogiem, propagują wiedzę o problematyce uzależnień, poprzez wzajemne wsparcie i akceptację problemu ułatwiają walkę z nałogiem. Ruchy samopomocowe umożliwiają tworzenie z własnych braków i wad majątek wiedzy, którym można się podzielić z innymi potrzebującymi, borykającymi się z podobnymi problemami. To osoba, borykająca się z nałogiem, np. współmałżonka, najlepiej zrozumie osobę z podobnymi problemami . To człowiek, borykający się na co dzień z uzależnieniem, najlepiej zrozumie osobę rozpoczynającą walkę z nałogiem.

Wybrane ruchy samopomocowe:

Wspólnota Anonimowych Alkoholików (AA)  – historia ruchu zaczęła się w Stanach Zjednoczonych w 1935 roku. Obecnie ruch AA działa w ponad 150 krajach. W Polsce działa ponad 2000 grup AA.  Zasady ruchu pojawiły się w Polsce w latach pięćdziesiątych i sześćdziesiątych, jednak pierwsza grupa powstała w 1974. Ta właśnie data jest uważana za początek ruchu AA w naszym kraju. Preambuła ruchu AA zawiera opis wspólnoty : „Anonimowi Alkoholicy są wspólnotą mężczyzn i kobiet, którzy dzielą się nawzajem doświadczeniem, siłą i nadzieją, aby rozwiązywać swój wspólny problem i pomagać innym w wyzdrowieniu z alkoholizmu.  Jedynym warunkiem uczestnictwa we wspólnocie jest chęć zaprzestania picia. Nie ma w AA żadnych składek ani opłat, jesteśmy samowystarczalni poprzez własne dobrowolne datki.  Wspólnota AA nie jest związana z żadną sektą, wyznaniem, działalnością polityczną, organizacją lub instytucją, nie angażuje się w żadne publiczne polemiki, nie popiera ani nie zwalcza żadnych poglądów.” Wspólnota działa w myśl zasad określonych w tzw. 12 krokach:

12 kroków:

1. Przyznaliśmy, że jesteśmy bezsilni wobec alkoholu, że przestaliśmy kierować własnym życiem.
2. Uwierzyliśmy, że Siła Większa od nas samych może przywrócić nam zdrowie.
3. Postanowiliśmy powierzyć naszą wolę i nasze życie opiece Boga, jakkolwiek Go pojmujemy.
4. Zrobiliśmy gruntowny i odważny obrachunek moralny.
5. Wyznaliśmy Bogu, sobie i drugiemu człowiekowi istotę naszych błędów.
6. Staliśmy się całkowicie gotowi, aby Bóg uwolnił nas od wszystkich wad charakteru.
7. Zwróciliśmy się do Niego w pokorze, aby usunął nasze braki.
8. Zrobiliśmy listę osób, które skrzywdziliśmy i staliśmy się gotowi zadośćuczynić im wszystkim.
9. Zadośćuczyniliśmy osobiście wszystkim, wobec których było to możliwe, z wyjątkiem tych przypadków, gdy zraniłoby to ich lub innych.
10. Prowadziliśmy nadal obrachunek moralny, z miejsca przyznając się do popełnianych błędów.
11. Dążyliśmy poprzez modlitwę i medytację do coraz doskonalszej więzi z Bogiem, jakkolwiek Go pojmujemy, prosząc jedynie o poznanie Jego woli wobec nas, oraz o siłę do jej spełnienia.
12. Przebudzeni duchowo w rezultacie tych Kroków, staraliśmy się nieść posłanie innym alkoholikom i stosować te zasady we wszystkich naszych poczynaniach.

www.aa.org.pl 

Grupy Rodzinne Al-Anon/Alateen  – po powstaniu grup AA, członkowie rodzin uczestniczyli wspólnie w spotkaniach. Członkowie rodzin, współuzależnieni, odczuwali jednak potrzebę założenia własnych, odrębnych wspólnot, gdyż żony alkoholików widziały pozytywne zmiany u  mężów po wdrażaniu programu 12 kroków. Postanowiły oprzeć swoje własne zdrowienie na podobnych zasadach. Matką chrzestną polskiego Al-Anon jest Hanka J. z Kanady. W połowie lat siedemdziesiątych wysłała list zachęcający do tworzenia grup Al-Anon. Dotarł on za pośrednictwem grupy AA z Poznania do Anny F. Właśnie Anna, jako pierwsza w Polsce, poznała program Dwunastu Stopni. Hanka J. przysyłała Annie przez kilka lat pierwsze tłumaczenia literatury, podstawowe informacje i materiały. W 1980 roku grupa terapeutyczna dla żon alkoholików w Przychodni Odwykowej w Poznaniu  (Anna była jej uczestniczką) została przekształcona w grupę Al-Anon. W 1999 roku sąd zarejestrował Stowarzyszenie Służb Grup Rodzinnych AL-Anon w Poznaniu. Stowarzyszenie reprezentuje wspólnotę na zewnątrz. Zostało powołane do obsługi prawnej, finansowej i wydawniczej wspólnoty. Ma status organizacji pożytku publicznego. Ruch działa w oparciu o 12 stopni, 12 tradycji i 12 koncepcji Al-Anon

Dwanaście stopni Al- Anon

1.   Przyznaliśmy, że jesteśmy bezsilni wobec alkoholu i że nie jesteśmy  w stanie kierować naszym życiem.

2.   Uwierzyliśmy, że Siła Większa od naszej własnej może nam przywrócić  równowagę ducha i umysłu.

3.   Postanowiliśmy powierzyć naszą wolę i nasze życie opiece Boga – jakkolwiek Go pojmujemy.

4.   Przeprowadziliśmy szczery i odważny rachunek sumienia.

5.   Wyznaliśmy Bogu, sobie – we własnym sumieniu – i innemu człowiekowi  istotę naszych błędów.

6.   Z całkowitą gotowością powierzyliśmy Bogu usuwanie wszelkich słabości

      naszego charakteru.

7.   Prosiliśmy Boga z pokorą, aby usunął nasze wady.

8.   Sporządziliśmy listę osób przez nas skrzywdzonych i postanowiliśmy  im wszystkim zadośćuczynić.

9.   Naprawiliśmy błędy popełnione wobec wszystkich ludzi – gdy tylko było to  możliwe bez krzywdy dla nich lub dla innych.

10. Prowadziliśmy w dalszym ciągu rachunek sumienia; w razie popełnienia  błędu jesteśmy gotowi przyznać się do tego.

11. Poszukiwaliśmy przez modlitwę i medytację coraz doskonalszej więz z Bogiem – jakkolwiek Go pojmujemy, prosząc jedynie o poznanie Jego woli wobec nas i o siłę do jej spełnienia.

12. Dzięki stosowaniu Dwunastu Stopni dostąpiliśmy duchowego przebudzenia i staraliśmy się nieść posłannictwo innym ludziom,  a zasady te stosować we wszystkich naszych sprawach.

Dwanaście tradycji Al-Anon 

1.  Nasze wspólne dobro powinno być stawiane na pierwszym miejscu; postęp indywidualny większości zależy od naszej jedności grupowej.

  2.  Jedynym i najwyższym autorytetem Al-Anon jest kochający Bóg taki,  jaki daje się rozpoznać w „zbiorowym sumieniu” grupy. Ci, którzy kierują, są po to, aby rzetelnie służyć innym; oni nie rządzą.

  3.  Krewni alkoholików, zbierający się w celu niesienia sobie nawzajem pomocy, mogą uważać się za Grupę Rodzinną Al-Anon pod warunkiem, że przyświeca im tylko ten cel. Jedynym warunkiem członkowstwa jest to, że mamy w rodzinie lub wśród bliskich przyjaciół kogoś chorującego na alkoholizm.

  4.  Każda grupa powinna być niezależna, z wyjątkiem spraw odnoszących się do innych grup Al-Anon lub AA jako całości.

  5.  Każda grupa Al-Anon ma tylko jeden cel: niesienie pomocy rodzinom alkoholików.  Realizujemy to poprzez stosowanie Dwunastu Stopni w naszym własnym życiu,przez zrozumienie i dodawanie otuchy naszym pijącym krewnym oraz przez serdeczne przyjmowanie i okazywanie zrozumienia rodzinom alkoholików.

  6.  Nasze grupy Al-Anon nie powinny nigdy udzielać swej nazwy lub w jakikolwiek inny sposób wspierać działalności innych organizacji. Imię Al-Anon nie powinno być nigdy włączone w jakiekolwiek dyskusje publicznie, tak aby problemy finansowe, majątkowe i prestiżowe nie odwracały naszej uwagi od głównego celu duchowego. Powinniśmy zawsze współpracować z AA.

  7.  Każda grupa powinna być całkowicie samowystarczalna i nie przyjmować pomocy materialnej z zewnątrz.

  8.  Dwunasty stopień Al-Anon powinien być realizowany we własnym zakresie grupy, bez pomocy ludzi poświęcających się tego rodzaju pracy zawodowo. Nasze centrale służb mogą jednak zatrudniać pracowników fachowych.

  9.  Grupy nie powinny mieć cech organizacyjnych, ale mogą wybierać spośród swoich członków przedstawicieli tworzących rady służebne lub komitety, podlegające bezpośrednio tym, którym służą.

10.  Grupy Rodzinne Al-Anon nie wyrażają opinii w sprawach nie związanych z ich działalnością, aby imię Al-Anon nie zostało nigdy uwikłane w publiczne dyskusje.

11.  Nasze oddziaływanie na społeczeństwo opiera się na przyciąganiu, a nie reklamowaniu. Powinniśmy dbać o zachowanie osobistej anonimowości w kontaktach z prasą, TV, radiem i filmem i w szczególny sposób ochraniać  anonimowość członków AA.

12.  Anonimowość jest duchową podstawą wszystkich naszych Tradycji i przypomina nam zawsze o pierwszeństwie tych Tradycji przed osobistymi przekonaniami i korzyściami naszych członków.

12 koncepcji Al-Anon 

  1.  Grupy Al-Anon ponoszą pełną odpowiedzialność i są autorytetem dla Służb Światowych Al-Anon.

  2.  Grupy Al-Anon przekazały wszelkie administracyjne i wykonawcze uprawnienia Konferencji i jej organom służebnym.

  3.  Prawo do podejmowania decyzji stwarza możliwość skutecznego kierowania.

  4.  Czynne uczestnictwo stanowi klucz do harmonii.

  5.  Prawo apelacji i składania petycji chroni mniejszość i gwarantuje jej wysłuchanie.

  6.  Konferencja uznaje, że powiernicy są w pełni odpowiedzialni za sprawy administracyjne.

  7.  Działalność powierników opiera się na podstawach prawnych, natomiast  Konferencji na Tradycjach.

  8.  Rada Powierników przekazuje pełne prawo do podejmowania decyzji w zakresie ustalania form prowadzenia spraw Biura Służby Światowej jego Komitetom Wykonawczym.

  9.  Dobry indywidualny sposób kierowania jest konieczny na wszystkich poziomach służby. Na poziomie Konferencji Służby Światowej główne przewodnictwo przejmuje Rada Powierników.

10.  Odpowiedzialność służby jest zrównoważona przez dokładne określenie uprawnień i w ten sposób unika się podwójnego przewodnictwa.

11.  Biuro Służby Światowej składa się z komitetów stałych, z kierowników oraz zespołu pracowników.

12.  Podstawą duchową Służb Światowych Al-Anon są Gwarancje Ogólne Konferencji,  Dwunasty Artykuł Karty (w Polsce Dziewiąty Artykuł Karty).

http://www.al-anon.org.pl/

Alateen jest częścią Grup Rodzinnych Al-Anon – wspólnoty ludzi, których życie jest aktualnie, lub w przeszłości upływało, w bliskim kontakcie z osobą uzależnioną od alkoholu. Do Alateen należą dzieci, nastolatki i młodzież, których rodzic, obydwoje rodzice lub inna bliska osoba jest uzależniona od alkoholu.

Członkowie Alateen spotykają się na mityngach, żeby pomóc sobie w rozwiązywaniu problemów, jakie są im wspólne. Wspierają się wzajemnie, dzielą się doświadczeniem, uczą się o alkoholizmie, jako o chorobie rodziny i koncentrują się na osobistym rozwoju, aby zmniejszyć działanie skutków alkoholizmu na swoje życie.

SPOSÓB POSTĘPOWANIA DLA ALATEEN

Czego należy unikać:

Nie ułatwiaj alkoholikowi życia, nie ukrywaj przed nim skutków jego picia i nie rób za niego tego, co sam powinien zrobić.

Nie próbuj powstrzymać alkoholika przed dalszym piciem, jest to niemożliwe. Może to tylko zrobić on sam.

Nie kłóć się z nietrzeźwym alkoholikiem.

Nie chowaj ani nie wyrzucaj jego wódki, bo kupi przecież i tak więcej.

Nie czuj się dotknięty, kiedy alkoholik obwinia ciebie za to, że pije. Wiesz, że używa wszystkich możliwych wykrętów, aby się usprawiedliwić.

Nie używaj alkoholu, ani lekarstw po to, aby „uciec” od swojej rodziny oraz sytuacji w jakiej się znajdujesz.

Nie potępiaj, nie osądzaj, ani nie krytykuj, pamiętaj, że alkoholizm jest chorobą.

Nie traktuj problemów swoich rodziców jako najważniejszej rzeczy swojego życia.

Nie oczekuj, że wszystko zmieni się na lepsze w ciągu jednego dnia.

Nie staraj się zmienić nikogo oprócz samego siebie.

Nie pozwalaj na to, aby litość nad samym sobą wzrastała, ponieważ to ciebie zniszczy.

Nie martw się nadmiernie problemami alkoholika.

CO NALEŻY ROBIĆ:

Pamiętaj, że nie tylko ty jeden masz alkoholika w rodzinie.

Szukaj pomocy w Alateen, Al-Anon, AA oraz miejscowych poradniach dla spraw związanych z alkoholizmem.

Naucz się wszystkiego, co jest dla ciebie możliwe o chorobie rodzinnej, jaką jest alkoholizm.

Bądź szczery ze sobą oraz z innymi.

Wykorzystaj swoje talenty zgodnie ze swoimi zainteresowaniami.

Rozwijaj w sobie rozumne podejście do alkoholizmu.

Pamiętaj, że nie tylko sam alkoholik, ale wszyscy członkowie rodziny są dotknięci tą chorobą w sferze uczuć.

Znajdź kogoś poza zasięgiem rodziny, komu możesz zaufać.

Naucz się przebaczać sobie i innym. Pielęgnowanie pretensji szkodzi tobie samemu.

Zaufaj twojej Sile Wyższej.

Przeprowadź analizę swego postępowania i przyznaj się do swoich błędów przed jakąś osobą.

Dziel się z innymi tym, czego nauczyłeś się w Alateen.

http://www.al-anon.org.pl/ 

Dorosłe Dzieci Alkoholików  – samopomocowe grupy wsparcia działające na bazie przejętego z ruchu AA,  programu Dwunastu Kroków. Stworzono je z myślą o osobach, które dorastały w domu, gdzie przynajmniej jedno z rodziców było alkoholikiem i w związku z tym, osoby te wykształciły cechy ułatwiające egzystowanie w takiej rodzinie, lecz wydatnie utrudniające życie poza nią. Grupy DDA opierają się na założeniu, że ludziom z określonymi problemami najlepiej pomogą w zdrowieniu spotkania z osobami o podobnych trudnościach.  Choć program zdrowienia DDA korzysta z 12 kroków i 12 tradycji przejętych z AA oraz nawiązuje do problematyki współuzależnienia (podobnie jak Al-Anon) są jednak pewne różnice:

– inaczej niż w AA, głównym celem spotkań DDA (lub innej formy pracy) nie jest zaprzestanie picia alkoholu (lub używania innych substancji zmieniających nastrój), lecz wyzdrowienie ze skutków dorastania w rodzinie, gdzie taki problem występował, lub rodzinie dotkniętej inną dysfunkcją.

– z uwagi na fakt, że dziecko w rodzinie alkoholowej wyrasta zwykle w otoczeniu rodzica pijącego (najczęściej ojciec, choć problem ten dotyka też kobiet) i rodzica współuzależnionego (zwykle matka), udział w spotkaniach i terapii AA lub Al-Anon może powodować u Dorosłego Dziecka złe skojarzenia z dysfunkcyjnym domem.

Ze względu na niski wiek uczestników Alateen (są to grupy dla nastolatków wychowywanych w domach, gdzie występuje problem alkoholowy) grupy te funkcjonują pod kierunkiem terapeuty. Jednak zdarzać się może dość często, że członkowie Alateen po osiągnięciu pełnoletniości kontynuują pracę nad sobą w DDA.

Nieoficjalna strona  www.dda.pl

Anonimowi Narkomanii – NA  ruch zrodził się z programu Anonimowych Alkoholików w późnych latach 40-tych. Pierwsze mityngi pojawiły się w Los Angeles, na terenie stanu Kalifornia (USA), na początku lat 50-tych. Program Anonimowych Narkomanów początkowo rozwijał się jako mały ruch amerykański, który urósł do największej i najstarszej organizacji tego typu.

Przez wiele lat NA rozwijało się bardzo wolno, stopniowo rozprzestrzeniając się z Los Angeles do innych głównych miast Ameryki Północnej, a na początku 1970 roku także Australii. W 1983 roku NA opublikowało swój własny tekst, tzw. Basic Text, co przyspieszyło rozwój wspólnoty. W przeciągu kilku następnych lat powstały grupy w Brazylii, Kolumbii, Niemczech, Indiach, Irlandii, Japonii, Nowej Zelandii i Wielkiej Brytanii. Dzisiaj, wspólnota Anonimowych Narkomanów stabilnie funkcjonuje na terenie Ameryki, Europy Zachodniej, Australii i Nowej Zelandii. Nowo utworzone grupy NA są rozsiane po subkontynencie Indyjskim, Afryce, Wschodniej Azji, Środkowo-Wschodniej i Wschodniej Europie. Literatura i broszury informacyjne Anonimowych Narkomanów są już dostępne w 23 językach, trwa tłumaczenie na kolejne 16. Osoby uzależnione mogą pełnić w NA służby w komitetach i komisjach bezpośrednio odpowiadając przed tymi, którzy ich powołali i wykonując ich wolę. Służba w NA jest służba honorową i niedochodową. Sugestie dotyczące służb i NA jako całej ogólnoświatowej wspólnoty zebrane zostały w Dwunastu Koncepcjach NA. Służba, podobnie jak mityngi, pełni we wspólnocie ważną rolę w powrocie do zdrowia osoby uzależnionej i stanowi jeden z filarów zdrowienia. Kolejnym filarem jest sponsor, czyli osoba uzależniona o większym doświadczeniu i okresie czystości, opiekująca się “młodszymi” kolegami. Sponsor jest przyjacielem, który bezpośrednio czuwa nad rozwojem i realizacją programu Dwunastu Kroków. Wspólnota NA posiada osobowość prawną, swoje logo oraz literaturę. Właścicielem praw autorskich jest World Service Office inc. w CA USA http://www.na.org – WSO uzyskało zgodę Światowego Biura AA na używanie 12 kroków i tradycji Anonimowych Alkoholików. Polska wspólnota nie ma jeszcze osobowości prawnej, posiada własną stronę www pod adresem:  http://anonimowinarkomani.org

Opracowano na podstawie informacji poszczególnych wspólnot,  PARPA oraz ogólnodostępnych danych w internecie.